Naar de inhoud

Koken zonder soja

Gebaseerd op 5 bronnen Bijgewerkt op

Kort antwoord

Soja is een peulvrucht en zit in veel producten, zoals brood, vleesvervangers en sauzen1.

In het kort

  • Wat is hetSoja is een peulvrucht van de sojaplant1
  • Soja zit vaak inbrood, vleesvervangers en sauzen1
  • Op het etiketsoja is een van de 14 allergenen die op de verpakking moeten staan3. De naam valt op in de ingrediëntenlijst, bijvoorbeeld door het lettertype2

Waar zit soja in?

Soja wordt veel gebruikt in de voedingsmiddelenindustrie. Daardoor is het lastig om soja helemaal te mijden1. Stichting Voedselallergie noemt onder meer deze producten en etiketnamen1.

  • Sojaproducten: tofu, tempeh, edamame, miso en sojamelk1
  • Sauzen: sojasaus, ketjap, tamari, saladedressings en mayonaise of fritessaus1
  • Vleesvervangers, worst en bewerkte vleeswaren1
  • Brood en bakproducten: brood en broodverbetermiddel, beschuit, knäckebröd, bakmixen, gebak en koeken1
  • Kant-en-klaar: kant-en-klaarmaaltijden, soep, bouillonblokjes, kruidenmixen en pizza1
  • Zoet: chocolade en bonbons, chocolade- en hazelnootpasta, hagelslag, ijs en snoep1
  • Namen op het etiket: soja, shoyu, tahoe, natto, yuba, okara, plantaardig eiwit en Textured Vegetable Protein (TVP)1
  • Olie: Stichting Voedselallergie noemt niet-geraffineerde olie en frituurvet1. De EU-regel maakt een uitzondering voor volledig geraffineerde sojaolie en sojavet. Die hoeven niet als soja op het etiket te staan2

Vervangers en verhoudingen

Ingrediënt Vervanger Verhouding Let op
Sojamelk Havermelk of rijstmelk 1 : 1
Sojaroom Haverroom of kokosroom 1 : 1
Sojasaus Kokos aminos 1 : 1
Ketjap Kokos aminos als sojavrije ketjap-basis 1 : 1
Tofu Stevige blokjes bloemkool of kikkererwten – Geen vaste verhouding bekend.
Tempeh Gebakken kikkererwten of gedroogde linzen – Geen vaste verhouding bekend.

Deze vervangers en verhoudingen zijn kookrichtlijnen uit de SwapChef-tool en geen medisch advies. De vervangers in deze tabel zijn niet nagelopen op andere allergieën of diëten. Lees altijd het etiket.

Pas een recept aan: soja

Soja staat dan al aangevinkt. In de tool kun je andere allergieën en diëten toevoegen.

Veelgemaakte fouten

  1. Soja in gewone producten missen. Soja kan ook zitten in pindakaas, margarine en ontbijtgranen1.
  2. Alleen naar de allergenensamenvatting kijken. Lees steeds de hele ingrediëntenlijst. In samenvattingen en symbolen op het etiket staan regelmatig fouten3.
  3. Een bekend product niet meer controleren. Fabrikanten veranderen hun producten vaak3.
  4. De tekst 'kan ... bevatten' overslaan. Die tekst betekent dat er een risico is op het allergeen, ook al staat het niet in het recept. Neem zo'n waarschuwing serieus3. Staat er geen waarschuwing, dan is het product niet vanzelf vrij van allergenen3.

Vragen over koken zonder soja

Moet soja altijd op het etiket staan?

Ja. Soja is een van de 14 allergenen die op de verpakking moeten staan als ze in het product zitten3. De EU-regel geldt voor soja en producten op basis van soja2.

Hoe weet je of er soja in eten van de bakker of het restaurant zit?

Restaurants, slagerijen en bakkerijen moeten je vertellen welke allergenen er in onverpakte producten zitten4.

Hoe voorkom je besmetting met soja in de keuken?

Maak servies, bestek en aanrecht goed schoon5. Komt er toch soja in het gerecht, dan is wegscheppen of wegsnijden niet genoeg5.

Bronnen

Wat op deze pagina over soja staat, komt uit de bronnen hieronder. De cijfers in de tekst verwijzen ernaar. De vervangers en verhoudingen zijn kookrichtlijnen van SwapChef zelf. SwapChef is geen arts of diëtist.

  1. Stichting Voedselallergie, Soja
  2. Publicatiebureau van de Europese Unie (EUR-Lex, geconsolideerde tekst), Verordening (EU) nr. 1169/2011, geconsolideerde tekst 02011R1169 van 01.01.2018 (NL)
  3. Stichting Voedselallergie, Boodschappen doen met voedselallergie
  4. Voedingscentrum, Voedselovergevoeligheid (voedselallergie en intolerantie)
  5. Stichting Voedselallergie, Koken met voedselallergie

Bronnen geraadpleegd op .

Deze gids is met AI samengesteld op basis van de genoemde bronnen en is niet beoordeeld door een diëtist of arts. Twijfel je? Volg de bron of vraag het je arts of diëtist.